Η αρχαία Τροία, γνωστή κυρίως από τον θρυλικό Τρωικό Πόλεμο, εξακολουθεί να εντυπωσιάζει τους αρχαιολόγους με τα μυστικά που κρύβει στα βάθη της. Νέες αποκαλύψεις φέρνουν στο φως ένα τεράστιο σύστημα υπόγειων τούνελ που αλλάζει τα δεδομένα για τη λειτουργία και τη σημασία της ιστορικής αυτής πόλης.
Οι ανασκαφές στον λόφο Χισαρλίκ – σημείο που ταυτίζεται με την αρχαία Τροία – διαρκούν πάνω από 150 χρόνια. Ωστόσο, τη δεκαετία του 1980, ο Γερμανός αρχαιολόγος Μάνφρεντ Κόρφμαν έφερε στο φως μια εντυπωσιακή ανακάλυψη: την ύπαρξη υπόγειου δικτύου κάτω από την πόλη.
Το επίκεντρο αυτής της ανακάλυψης ήταν η Σπηλιά του Νερού της Βιλουσά, το όνομα Βιλουσά αποτελούσε τη χεττιτική εκδοχή του ονόματος Τροία, δηλαδή του Ίλιου. Από τη μικρή της είσοδο ξεκινά ένα δαιδαλώδες σύστημα τούνελ, με τέσσερις κατακόρυφους άξονες που φτάνουν στην επιφάνεια. Ο ψηλότερος από αυτούς έχει ύψος 17 μέτρα.
Το σύστημα περιλαμβάνει έναν κεντρικό αγωγό και τουλάχιστον δύο παρακλάδια, με συνολικό μήκος περίπου 160 μέτρα. Οι άξονες συνέλεγαν νερό από τη βροχή, ενώ πιθανόν υπήρχε και υπόγεια φυσική πηγή που ενίσχυε την παροχή. Αν και αρχικά εντοπίστηκαν ρωμαϊκοί σωλήνες, οι αρχαιολογικές μελέτες απέδειξαν ότι οι στοές χρονολογούνται στο 2600 π.Χ., δηλαδή χιλιάδες χρόνια πριν από την εποχή του Τρωικού Πολέμου.
Ο σκοπός του συστήματος φαίνεται πως ήταν να παρέχει νερό στην πόλη σε περιόδους πολιορκίας. Σε καιρούς ειρήνης, οι ποταμοί της περιοχής κάλυπταν τις ανάγκες των κατοίκων, όμως σε πόλεμο, η πρόσβαση σε εξωτερικές πηγές θα ήταν αδύνατη. Η υπόγεια παροχή νερού αποτελούσε έτσι ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα για την άμυνα της πόλης.
Η ύπαρξη του συστήματος δεν αποκαλύπτει μόνο λεπτομέρειες για την οργάνωση της πόλης, αλλά προσφέρει και ισχυρή απόδειξη ότι ο Χισαρλίκ είναι πράγματι η αρχαία Τροία. Σε χεττιτική επιστολή μεταξύ του βασιλιά Μουβαταλλί και του βασιλιά Αλαξάνδου της Βιλουσά, γίνεται αναφορά σε θεότητες της πόλης. Εκτός από τον θεό της καταιγίδας και μια αρχαϊκή μορφή του θεού Απόλλωνα, αναφέρεται και μια θεότητα που ονομάζεται Υπόγεια Ροή της Βιλουσά. Πρόκειται για μια θεοποιημένη μορφή ενός υπόγειου υδάτινου ρεύματος, στοιχείο που υποδηλώνει ότι υπήρχε φυσικό υπόγειο υδροφόρο σύστημα τόσο σημαντικό, ώστε να λατρεύεται ως θεός.
Σύμφωνα με ειδικούς, τέτοιες θεότητες είναι σπάνιες στις χεττιτικές πηγές και σχεδόν ποτέ δεν συνδέονται άμεσα με συγκεκριμένες πόλεις. Η αναφορά αυτή, σε συνδυασμό με την ανακάλυψη του υπόγειου συστήματος στο Χισαρλίκ, ενισχύει την άποψη ότι πρόκειται όντως για τη θρυλική Τροία.