Ο κίνδυνος της λανθασμένης χρήσης ή της παράνομης διακίνησης ραδιενεργών υλικών παραμένει υπαρκτός και αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για όλα τα κράτη, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των Δυτικών Βαλκανίων.
Η Αλβανία συγκαταλέγεται πλέον επίσημα ανάμεσα στις χώρες που προσπαθούν να προοδεύσουν στην εφαρμογή των διεθνών προτύπων πυρηνικής ασφάλειας, χάρη σε μια ειδική αποστολή που πραγματοποίησε η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Στην ετήσια έκθεση της IAEA για το 2025 αναφέρεται ότι κατά την υπό εξέταση περίοδο πραγματοποιήθηκαν 15 αποστολές επανεξέτασης του λεγόμενου Ολοκληρωμένου Σχεδίου Υποστήριξης Πυρηνικής Ασφάλειας (INSSP) σε διάφορες χώρες, ενώ η Αλβανία επιλέχθηκε ειδικά για την αξιολόγηση της προόδου της.
«Κατά τη διάρκεια της υπό εξέτασης περιόδου, η Υπηρεσία πραγματοποίησε αποστολή για την ανασκόπηση της πορείας εφαρμογής του INSSP στην Αλβανία», σημειώνεται στην επίσημη έκθεση που υπέγραψε ο γενικός διευθυντής της IAEA.
Το INSSP αποτελεί ένα στρατηγικό εργαλείο που προσφέρει η IAEA στα κράτη–μέλη της, με στόχο την ενίσχυση των εθνικών δυνατοτήτων στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας. Αυτό περιλαμβάνει την πρόληψη της λαθρεμπορίας ραδιενεργών υλικών, την προστασία ευαίσθητων εγκαταστάσεων και την ανάπτυξη του κατάλληλου θεσμικού και νομικού πλαισίου για την αντιμετώπιση σχετικών περιστατικών.
Η συμμετοχή της Αλβανίας στο συγκεκριμένο πρόγραμμα δείχνει πως οι αλβανικές αρχές, σε συνεργασία με την IAEA, έχουν καταρτίσει ένα εθνικό σχέδιο υποστήριξης για την πυρηνική ασφάλεια, το οποίο βρίσκεται πλέον στη φάση της παρακολούθησης και της αξιολόγησης της εφαρμογής του.
Παρότι η Αλβανία δεν διαθέτει ενεργό πυρηνικό πρόγραμμα για παραγωγή ενέργειας ή στρατιωτικούς σκοπούς, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση και την ασφάλεια των ραδιενεργών πηγών που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία, την ιατρική και την επιστημονική έρευνα.