Ο Κροάτης Υπουργός Άμυνας, Ίβαν Ανουσίτς, παρουσίασε σήμερα ένα σχέδιο για την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας, διάρκειας δύο μηνών, με μηνιαίες καθαρές αποδοχές ύψους 1.100 ευρώ.
Σύμφωνα με τον Υπουργό, το κράτος σχεδιάζει να εκπαιδεύει κάθε χρόνο από 800 έως και 4.000 στρατεύσιμους. Το σχέδιο αυτό εντάσσεται στο πλαίσιο των προτεινόμενων αλλαγών στη Νομοθεσία για την Εθνική Άμυνα και τη Στρατιωτική Υπηρεσία, οι οποίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας.
Οι τροπολογίες θα τεθούν αρχικά σε δημόσια διαβούλευση, προτού συζητηθούν και εγκριθούν από το Κροατικό Κοινοβούλιο. Ο υπουργός εξήγησε ότι η θητεία αφορά τους νέους ηλικίας 19 ετών, με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής τους ετοιμότητας αλλά και την ενδυνάμωση του δεσμού των πολιτών με την εθνική ασφάλεια.
Η στρατιωτική εκπαίδευση θα πραγματοποιείται σε στρατόπεδα στις περιοχές Κνιν, Σλούνι και Πόζεγκα. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, οι στρατεύσιμοι θα λαμβάνουν καθαρές αποδοχές ύψους 1.100 ευρώ. Η θητεία θα αναγνωρίζεται ως εργασιακή εμπειρία και, σε περίπτωση που ο στρατευμένος είναι ήδη εργαζόμενος, ο εργοδότης δεν θα έχει δικαίωμα να τον απολύσει.
Προτείνεται επίσης οι πολίτες που έχουν ολοκληρώσει τη στρατιωτική θητεία να έχουν προτεραιότητα σε προσλήψεις στο δημόσιο τομέα, τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο — πρόταση που έχει δεχτεί επικρίσεις στο παρελθόν από την αντιπολίτευση και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι γυναίκες εξαιρούνται από την υποχρεωτική θητεία, αλλά μπορούν να συμμετάσχουν εθελοντικά. Για όσους δηλώσουν αντίρρηση συνείδησης, προβλέπεται πολιτική θητεία με δύο εναλλακτικές μορφές:
Η πρώτη περιλαμβάνει τρίμηνη παραμονή σε στρατιωτική εγκατάσταση υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εσωτερικών, με μηνιαίο επίδομα 250 ευρώ.
Η δεύτερη προβλέπει τετράμηνη εθελοντική προσφορά σε τοπικές ή περιφερειακές δομές αυτοδιοίκησης, χωρίς οικονομική αποζημίωση.
Από την αρχή του περασμένου έτους, το ενδεχόμενο επαναφοράς της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας αποτέλεσε αντικείμενο δημόσιας συζήτησης, με κύριο υποστηρικτή τον Υπουργό Άμυνας, ο οποίος προέρχεται από το κυβερνών κόμμα, την Κροατική Δημοκρατική Ένωση (HDZ).
Παρά τις αλλεπάλληλες ανακοινώσεις του υπουργού, δεν υπήρξε συμφωνία με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Ζόραν Μιλάνοβιτς, ο οποίος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η επαναφορά της θητείας απαιτεί μακρά και σοβαρή συζήτηση σε υψηλό πολιτικό επίπεδο.
Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία στην Κροατία καταργήθηκε το 2008 και έκτοτε η στρατιωτική υπηρεσία παρέχεται μόνο σε εθελοντική βάση, με περιορισμένο ενδιαφέρον από τους πολίτες.