Οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων συνεχίζουν να καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς, παρόλο που η παραγωγικότητα της εργασίας δεν συμβαδίζει με τον ίδιο ρυθμό.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Παγκόσμιας Τράπεζας, η μεγαλύτερη απόκλιση μεταξύ μισθών και παραγωγικότητας παρατηρείται στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, ενώ η μικρότερη στη Σερβία, όπου η αύξηση των μισθών συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας κατά 7%.
Από τον Ιανουάριο του 2025, η μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού καταγράφηκε στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, με άνοδο 60% στα 892,3 ευρώ. Στη Σερβία, ο κατώτατος μισθός ανήλθε στα 1.023,5 ευρώ, ανεξαρτήτως επιπέδου εκπαίδευσης.
Η Σερβία και τα Σκόπια προχώρησαν επίσης σε αυξήσεις κατώτατου μισθού κατά 13,2% και 8,1% αντίστοιχα για το 2025, ενώ το Μαυροβούνιο διατηρεί τον υψηλότερο κατώτατο μισθό στην περιοχή, διαφοροποιώντας τον επιπλέον ανάλογα με το επίπεδο εκπαίδευσης των εργαζομένων.
Αντίθετα, η Αλβανία δεν κατέγραψε καμία αλλαγή, διατηρώντας τον κατώτατο μισθό στα 404 ευρώ, ενώ το Κόσοβο έχει τον χαμηλότερο μισθό στην περιοχή, με 350 ευρώ.
Όσον αφορά τις αυξήσεις στους πραγματικούς μισθούς το 2024, η Σερβία σημείωσε τη μεγαλύτερη με 9,1%, ακολουθούμενη από τα Σκόπια με 9%. Η Αλβανία και η Βοσνία και Ερζεγοβίνη είχαν αύξηση περίπου 8%, ενώ το Μαυροβούνιο περιορίστηκε στο 6,9%.
Σε πολλές χώρες της περιοχής, η αύξηση των μισθών ήταν τουλάχιστον διπλάσια από την αύξηση της παραγωγικότητας, κάτι που δημιουργεί προβληματισμό για τη βιωσιμότητα αυτής της τάσης.
Η Παγκόσμια Τράπεζα τονίζει ότι οι έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων μπορούν να βελτιώσουν τις αναπτυξιακές τους προοπτικές εάν επιταχύνουν την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Οι κύριες προκλήσεις παραμένουν η χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, η υψηλή αδήλωτη εργασία και η ασθενής αύξηση της παραγωγικότητας.
Αν και έχει σημειωθεί πρόοδος στη μείωση της ανεργίας την τελευταία δεκαετία, η ανεργία το 2024 παρέμεινε κατά μέσο όρο στο 10,1%, με σημαντικές διαφοροποιήσεις — από 8,6% στην Αλβανία και τη Σερβία έως 12,6% στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ανεργία των νέων, η οποία φθάνει το 25%, καθώς και η χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας (45% έναντι 64,2% των ανδρών). Το ποσοστό αδράνειας στον πληθυσμό εργασιακής ηλικίας φτάνει το 45,4%.
Η παραοικονομία και η φυγή εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στο εξωτερικό περιορίζουν περαιτέρω τις δυνατότητες οικονομικής ανάπτυξης.